• Witamy na oficjalnej stronie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi"
  • Park Krajobrazowy Dolina Słupi
    Park Krajobrazowy Dolina Słupi
  • Park Krajobrazowy Dolina Słupi
    Park Krajobrazowy Dolina Słupi
  • Park Krajobrazowy Dolina Słupi
    Park Krajobrazowy Dolina Słupi
  • Park Krajobrazowy Dolina Słupi
    Park Krajobrazowy Dolina Słupi
  • Park Krajobrazowy Dolina Słupi
    Park Krajobrazowy Dolina Słupi

Rzeki

Osią terenów Parku Krajobrazowego jest rzeka Słupia. Należy ona do rzek przymorskich. Całość jej dorzecza leży na obszarze województwa pomorskiego, w północno-zachodniej jego części. Od północy zlewnia Słupi graniczy ze zlewnią Bałtyku, od zachodu ze zlewnią rzeki Wieprzy, od południa ze zlewnią Brdy, od wschodu zaś ze zlewniami rzek Łeby i Łupawy. Długość Słupi wynosi 138,6 km (dane wg "Podziału hydrograficznego Polski" 1983 r.), powierzchnia zlewni - 1310 km2. Słupia zalicza się do rzek małych tzn. takich, których długość nie przekracza 200 km, a powierzchnia dorzecza - 10 000 km2. Źródła Słupi znajdują się na Pojezierzu Kaszubskim w pobliżu Sierakowskiej Huty, na wysokości 178 m n.p.m. Środkowy bieg rzeki leży na obszarze Wysoczyzny Polanowskiej, zaś jej bieg dolny na Wysoczyźnie Damnickiej, Równinie Słupskiej oraz Wybrzeżu Słowińskim. Rzeka jest ciekiem I rzędu, uchodzi do Bałtyku w Ustce. Średni spadek rzeki wynosi ok. 1,3 promila. Zasadnicze elementy sieci hydrograficznej Słupi ukształtowały się w ok. 15 000 - 10 000 lat BP.

S__upia_w_okolicach_Go____biej_G__ry_pi__kna_dzika_rzeka_typowa_kraina_lipienia.JPG
 Słupia w okolicach Gołębiej Góry ,  fot. I. Litwin

Wody roztopowe lądolodu ukształtowały sieć rynien subglacjalnych, dolin marginalnych i rzecznych. Rzeki dorzecza Słupi cechują się silną meandryzacją. W górnym biegu Słupi i innych większych rzek obszaru przeważają doliny rynnowe, w dolnym biegu Słupi - współczesne doliny erozyjne. W swoim górnym biegu rzeka przepływa przez szereg jezior: Tuchlińskie, Pręgożyno, Skrzynka, Trzebocińskie, Gowidlińskie, Węgorzyno, Żukowskie. Sieć rzeczna dorzecza Słupi ma charakter asymetryczny. Wyraźnie przeważają dopływy lewobrzeżne, odwadniające większe powierzchnie zlewni. Większymi dopływami lewobrzeżnym są: Parchowska Struga, Stropna, Bytowa, Kamienica, Brodek, Kamienna, Żelkowa Woda, Kwacza. Z prawobrzeżnych wymienić należy liczącą 45,6 kilometra Skotawę - największy dopływ Słupi oraz Glaźną i Gnilną.

IMG_2283.JPG

Malowniczy dopływ Słupi - potok Kamienna,  fot. I. Litwin

Słupia posiada charakterystykę hydrologiczną typową dla rzek Pomorza:

- zdecydowaną przewagę zasilania podziemnego (70-75% według J.L. Paszczyka 1975) nad powierzchniowym,

- znaczny stopień wyrównania odpływu w ciągu roku, uwarunkowany klimatycznie (dość równomierny rozkład opadów w ciągu roku, łagodne zimy z częstymi odwilżami) oraz warunkami fizjograficznymi zlewni (dużą lesistością, dużą liczbą zagłębień bezodpływowych oraz występowaniem jezior przepływowych w górnych biegach rzek),

- znaczną zasobność w wodę, wyrażającą się średnim odpływem jednostkowym z wielolecia wynoszącym 10,5 dm3/s/km2,

- niewielką amplitudę wahań stanów wód (od 0,5 m w górnych biegach do około 3 m w dolnych).

Przeciętny odpływ w miesiącu wiosennym wynosi ok. 130-180% średniego odpływu miesięcznego w roku. Niżówki przypadają na miesiące letnie i występują najczęściej w lipcu. Wezbrania są niewielkie, zwykle w grudniu, styczniu lub marcu. Są to wezbrania równorzędne pod względem wielkości i mają charakter wezbrań roztopowych. Transport rumowiska w Słupi jest niewielki. Zaznacza się kilkunastokrotna przewaga transportu materiału pozostającego w roztworze nad pozostałymi rodzajami transportu.

Rzeki_____ywe_arterie_krajobrazu.JPG

Słupia w dolnym biegu,  fot. I. Litwin

Zjawiska lodowe na rzekach dorzecza Słupi pojawiają się najwcześniej w końcu listopada lub na początku grudnia, a pokrywa lodowa w pierwszej dekadzie grudnia. Ze względu na szybki prąd bardzo rzadko lód pokrywa całą powierzchnię rzeki, i to jedynie w miejscach o zwolnionym prądzie (kanały, zastoiska). Rozpad pokrywy lodowej następuje najpóźniej między 15 a 20 marca, a zjawiska lodowe kończą się ok. 7 dni później.

 

IMG_2091.JPG

Strumień Żelkowa Woda w zimowej szacie,  fot. U. Bagiński

Antropologiczne zmiany doliny Słupi

Dno doliny Słupi jest najbardziej zmienionym przez człowieka elementem krajobrazu tej rzeki. Środkowy i dolny bieg Słupi poddany został silnej antropopresji, co doprowadziło do zmiany jej biegu i długości oraz pierwotnego charakteru na wielu odcinkach.    

Dzisiejsza długość rzeki wynosi 138,6 km. Archiwalne źródła niemieckie podają długość rzeki równą 148,7 km, a jeszcze wcześniejsze dane z 1919 r bazują na długości 157,3 km. Różnica między współczesnymi a archiwalnymi danymi wynosi ok. 20 km i jest wynikiem prac regulacyjnych i melioracyjnych oraz budowy systemu hydroenergetycznego ze zbiornikami zaporowymi na Słupi. Prace regulacyjne na dużą skalę rozpoczęły się w dolinie Słupi od połowy XVIII wieku. Od 1890 roku zaczęto stosować drenaż, a prace regulacyjne objęły pogłębianie koryt rzecznych, usuwanie z nich głazów i pni drzew, piaszczystych łach, a przede wszystkim likwidację zakoli, umacnianie brzegów oraz budowę kanałów, jazów, tam i zbiorników wodnych. Najważniejsze prace regulacyjne i melioracyjne w dolinie Słupi zaprojektowano na południe od Słupska, na dwóch obszarach:

- od południowych granic Słupska przez Łosino, Kwakowo, Lubuń, Leśny Dwór aż do Krzyni, - niewielki, około 2 km odcinek w rozszerzeniu doliny na zachód od Osieczek na tzw. Osieckich Łąkach.

Między Słupskiem a Krzynią prace wykonano w latach 1915-1919 i w 1922 roku. Podczas tych prac odcięto 50 zakoli rzeki tworząc starorzecza i zmniejszając znacznie jej długość. Uruchomiło to jednocześnie silną erozję boczną, przesunięcia koryta dochodzą do 30 m. Jednocześnie z regulacją prowadzone były prace melioracyjne odwadniające ok. 688 ha nadrzecznych łąk.

 

slupiaantropogeniczne.jpg

Jeszcze poważniejsze zmiany przyniosła zabudowa hydrotechniczna, powstała w latach od 1898 do 1926 r., składająca się zasadniczo z 5 zespołów:

- Soszyca - w miejscowości tej zlokalizowano elektrownię "Struga", jedną z najstarszych w Europie. W budynku pochodzącym z 1896 r zlokalizowano pierwotnie tartak, suszarnie drewna i fabrykę papy. Od 1925 r istnieje tu elektrownia wodna, wykorzystująca spad wody wynoszący 14,1m. W niej znajduje się hydrozespół złożony z turbiny Francisa z 1898 r., wzbudnicy z 1920 r i generatora. Do dziś zachowały się także żarówki węglowe. Budowle związane z elektrownią rozciągają się na długości ok. 2 km, kanał doprowadzający wody Słupi na turbinę elektrowni rozpoczyna się w Młynkach - wsi leżącej w pobliżu jez. Żukowskiego.

Struga_lotnicze.jpg

Elektrownia Struga w Soszycy przy granicy Parku - widok z lotu ptaka,   fot. L. Duchnowicz

- Gałęźnia Mała - największa z czterech wybudowanych na rzece Słupi. Powstała w latach 1912-1914. Z jej budową wiązane są zmiany biegu rzek oraz wiele budowli hydrotechnicznych. Pierwotnie Słupia płynęła szerokim łukiem omijając jez. Głębokie. Po wybudowaniu Zapory Bytowej wody tej rzeki wraz z wodami Słupi kanałem skierowano do jez. Głębokiego, z którego dalej płyną na turbiny elektrowni w Gałąźni. W jej budynku znajduje się 5 turbin Francisa, pracujących nieprzerwanie od czasu ich montażu i osiągających moc 3 500 kW. Turbiny kręcą się z szybkością 375 obrotów na minutę, wykorzystując 38,5 m spad wody. Cięciwa utworzona przez wybudowane kanały odcięła 23 kilometrowy odcinek Słupi, skracając znacznie jej bieg.

Ga______niaMa__a___Kopia.jpg

Elektrownia Gąskowo w Gałąźni Małej,   fot. L. Duchnowicz

- Konradowo - powstała tu w latach 1922-1924 elektrownia Strzegomino. Wybudowano ją przegradzając dolinę Słupi 460 m długości zaporą ziemną, tworzącą zbiornik zaporowy. 960-metrowej długości kanał doprowadza wody Słupi do budynku elektrowni, wykorzystującej spad wody wynoszący 14 m i produkującej 2310 kW energii.

Strzegomino.jpg

Elektrownia Strzegomino w Konradowie,   fot. L. Duchnowicz

- Krzynia - zbudowana w latach 1925-1926. W skład tej elektrowni wchodzi zapora ziemna długości 220 m, przecinająca dolinę rzeki i piętrząca wody Słupi w zbiorniku zaporowym o pojemności użytkowej 1,38 mln m3, kanał długości 150 m, jaz upustowy oraz umocnienia betonowe. W budynku zainstalowano 2 turbozspoły o mocy 860 kW, wykorzystujące spad wody wynoszący 7 m i pracujące w systemie szczytowo-przepływowym.

Krzynia_lotnicze_2___Kopia.jpg

Elektrownia w Krzyni i zbiornik zaporowy Krzynia,   fot. L. Duchnowicz

- Skarszew Dolny - elektrownia ta zlokalizowana jest na największym dopływie Słupi - rzece Skotawie. W 1922 r wybudowano tu elektrownie wodną, wykorzystującą 7,8 m spad wody. Z elektrowniami tymi związane są sztolnie, odmulniki i syfony.

P1010007.JPG

Elektrownia wodna w Skarszewie Dolnym,  fot. L. Duchnowicz

Przegrodzenie doliny Słupi zaporami ziemnymi spowodowało powstanie zbiorników zaporowych: Cichej Wody (zalew Rzeki Bytowej), Konradowa i Krzyni. Obecnie urządzenia hydrotechniczne traktowane są jako zabytki techniki. Jako unikalne atrakcje turystyczne zostały włączone do programów turystycznych. W oparciu o nie opracowano Szlak Elektrowni Wodnych.

Wybudowany w dorzeczu Słupi w końcu XIX i na początku XX wieku system elektrowni wodnych przyniósł oprócz korzyści ekonomicznych szereg negatywnych skutków. Zmieniono stosunki wodne a wiele przełomowych i bystrych odcinków rzeki zamieniono w jeziora zaporowe. Spowodowało to ustąpienie fauny reofilnej i przebudowę rybostanu w kierunku nizinnym - ryby łososiowate, lipienie, głowacze białopłetwe, minogi i inne ryby rzeczne zastąpione zostały gatunkami z rodziny karpiowatych.

HPIM0065.JPG

Martwe minogi strumieniowe pozostawione w mulistych nanosach na skutek remontu elektrowni wodnej,  fot. M. Miller

Zmniejszeniu uległa zdolność samooczyszczania się rzek, gdyż wody płynące posiadają znacznie większe tempo oczyszczania się niż wody stojące czy o zwolnionym przepływie. Wybudowanie zapór, jazów, podziemnych sztolni stworzyło bariery w wędrówkach ryb anadromicznych. Obiekty hydrotechniczne odcięły im drogę na tarliska, zmniejszając znacznie pojemność tarliskową rzek. Ponadto wiele spływających w dół rzeki ryb ginie na turbinach elektrowni wodnych, wskutek braku odpowiedniego ich zabezpieczenia.

starekoryto0405_1starekoryto0405_19.jpg

Przesuszone na skutek braku przepływu biologicznego (wynik działania elektrowni wodnej) gniazda troci wędrownych w korycie rzeki Skotawy w rejonie Skarszewa Dolnego   fot. M. Miller

Thieneman podzielił cieki według gatunków ryb przewodnich (gatunku głównej ryby łownej) na: źródło, krainę pstrąga, lipienia, brzany, leszcza oraz strefę ujściową (występuje tam jazgarz Gymnocephalus cernus (bardzo licznie i słonolubne płastugi). Zasięg poszczególnych krain w rzece jest zależny od konfiguracji terenu i klimatu, a określany jest spadkiem dna i kształtem koryta. Czynnikiem decydującym o charakterze cieku jest prędkość przepływu wody, z którą ściśle wiąże się charakter dna rzeki, temperatura wody, zawartość tlenu w wodzie. Czynniki te z kolei determinują występowanie odpowiednich organizmów roślinnych i zwierzęcych. Huet podzielił rzeki - biorąc pod uwagę spadek dna - na dogodne dla ryb łososiowatych o spadku 2 do 5 ‰ oraz dogodne dla ryb karpiowatych, o spadku poniżej 1 ‰. Większość biegu Słupi oraz jej dopływów odpowiada krainie pstrąga i krainie lipienia, które sklasyfikować można w jeden region łososiowatych.

Cechą odróżniającą Słupię i jej dopływy (oraz wiele innych rzek przymorskich) od typowej rzeki jest układ tych krain rzecznych. W Słupi oraz w wielu jej dopływach (Kamienica, Skotawa, Jutrzenka) brak ryb łososiowatych w górnych, źródliskowych odcinkach rzek. Wiąże się to ze wspomnianym już wcześniej występowaniem jezior, przez które rzeki te przepływają lub z których wypływają. Ich obecność wpływa na warunki hydrologiczne i skład gatunkowy ichtiofauny. Ryby łososiowate pojawiają się dopiero w pewnej odległości od źródeł.

Flora

Wiele z rzek dorzecza Słupi należy do tzw. rzek włosienicznikowych. Siedliska tych cieków kwalifikują się do obejmowania ochroną w ramach sieci Natura 2000. Spotykamy tu wiele gatunków roślinności wodnej (makrofitów) charakterystycznych dla tego siedliska, przede wszystkim chronione włosieniczniki Ranunculus (rzeczny, skąpopręcikowy, wodny, pędzelkowaty, tarczowaty). Włosieniczniki są roślinami zimozielonymi, wrażliwymi na osiadanie zawiesin na liściach. Występują w rzekach niezanieczyszczonych, na podłożu piaszczystym lub kamienistym. Istotnym czynnikiem ich występowania jest intensywny przepływ i wymiana wód gruntowych cieku (obecność warstwy hyporeicznej). Włosieniczniki nie lubią gwałtownych wezbrań - uderzenia hydrauliczne powodują fragmentację i odrywanie pędów oraz erozję dna w którym są zakorzenione. Preferują dużą ilość światła docierającą do koryta rzeki. Warunkiem ich występowania jest też obecność w wodzie wolnego dwutlenku węgla wykorzystywanego w procesie asymilacji.

w__osienicznikskotawa5.JPG

Kwitnące włosieniczniki rzeczne w korycie rzeki Skotawy, fot. M. Miller

Włosienicznikom towarzyszą inne gatunki wskaźnikowe: rzęśle : hakowata i długoszyjkowa, zdrojek wodny, przetacznik bobowniczek i bobownik, potocznik wąskolistny, łączeń baldaszkowy, rdestniczka gęsta, jeżogłówka pojedyncza, grążel żółty i inne. Gatunkiem charakterystycznym dla tego siedliska jest też objęty ochroną gatunkową krasnorost hildenbrandtia rzeczna. Spotkać go można na kamienistym dnie, na zacienionych odcinkach rzek.

Obraz_046.jpg

Kwitnący nad brzegami Słupi łączeń baldaszkowaty (Butomus umbellatus) - często spotykany w rzekach włosienicznikowych   fot. M. Miller

Należy podkreślić, że do klasyfikowania rzeki jako włosienicznikowej nie jest konieczne występowanie włosieniczników, wystarczy liczna obecność w/w gatunków wskaźnikowych. Ważnym czynnikiem wpływającym na rozprzestrzenianie się roślinności charakterystycznej dla siedliska jest obecność naturalnego koryta z bogactwem mikrosiedlisk rzecznych. Zalegające w nim głazy czy pnie drzew pełnią rolę ”kotwic”, na których zatrzymują się unoszone prądem rzeki pędy roślin. Brzegi i obrzeża rzek i potoków porastają rośliny tworzące zespół szuwaru jeżogłówkowego. Należą tu: jeżogłówka pojedyncza Sparganium emersumum, rzeżucha gorzka Cardamine amara, przetacznik bobrowniczek Veronica beccabunga, potocznik wąskolistny Berula erecta. Ponadto nad brzegami spotkać można mannę mielec Glyceria maxima, pałkę szerokolistną Typha latifolia, kosaćca żółtego Iris pseudoacorus, trzcinę pospolitą Phragmites australis, siedmiopalecznika błotnego Potentilla palustris i inne.

Fauna

Dno potoków oraz roślinność wodna stanowią kryjówki dla wielu gatunków zwierząt. W miejscach o szybkim prądzie, na kamienistym dnie spotkać można larwy jętek, widelnic, chruścików, muchówek będące częstym pokarmem ryb łososiowatych. Przy różnicowaniu się podłoża, w miejscach zacisznych piaszczysto-żwirowych wśród roślinności żyją kiełże, larwy muchówek, ślimaki, mszywioły. W miarę pojawiania się zastoisk i zamulonych brzegów do składu gatunkowego fauny dołączają larwy ochotek, chrząszczy, pluskwiaki wodne, ślimaki, małże, skąposzczety i inne.

 

                            IMG_4634.JPG

 

Skójka gruboskorupowa (Unio crassus) - małż objety ochroną gatunkową, wpisany do Załącznika II Dyrektywy Habitatowej, fot. M. Miller

 

W dorzeczu Słupi spotkać można gąbki z rodziny nadecznikowatych Spongillidae, stułbie, wirki, ślimaki (przytulik strumieniowy Ancylus fluviatilis, rozdepka rzeczna Theodoxus fluviatilis i inne), małże (szczeżuja spłaszczona Pseudanodonta complanata, skójka gruboskorupkowa Unio crassus, skójka zaostrzona Unio tumidus). Ze zwierząt mających znaczenie jako pokarm ryb łososiowatych wymienić należy pijawki, skorupiaki z rzędu równonogów - ośliczka pospolita Asellus aquaticus i obunogów kiełże Gammarus sp.

 

 

DSC_0058.JPG

 

Świtezianka błyszcząca, świtezianka lśniąca (Calopteryx splendens), fot. M. Miller

 

W Słupi i jej większych dopływach bytuje rak pręgowaty Orconectes limosus. Licznie występują larwy jętek, widelnic, chruścików muchówek. Ze zwierząt kręgowych mających znaczenie dla ryb wymienić należy minoga strumieniowego Lampetra planeri, żaby: wodną Rana esculenta i moczarową Rana arvalis. Zwierzęta te są chętnie zjadane przez ryby drapieżne i w pewnych okresach roku występują w przewodach pokarmowych ryb dość licznie. Pewnym problemem może być natomiast liczne występowanie w dorzeczu Słupi wydry Lutra lutra. Populacja tego zwierzęcia stale wzrasta, a głównym jego pokarmem są ryby.

 

Większość dopływów Słupi reprezentuje krainę pstrąga. Charakteryzuje się ona szybkim, turbulencyjnym prądem wody związanym z dużym spadkiem terenu, kamienisto-żwirowym dnem, dużą ilością źródlisk, chłodną, nie przekraczającą w lecie 10°C wodą, dobrym natlenieniem. Zmętnienie wód w tej krainie występuje okresowo po deszczach i szybko zanika. Bytuje w niej ichtiofauna reofilna (prądolubna) z gatunkami: przewodnim pstrągiem potokowym, oraz chronionymi: głowaczem białopłetwym Cottus gobio, i minogiem strumieniowym Lampetra planeri. Rzeki te, o ile nie ma barier hydrotechnicznych, są tarliskami troci wędrownej Salmo trutta m. trutta i potencjalnie łososia atlantyckiego Salmo salar.

 

pstr__gpotokowy.jpg

 

Pstrąg potokowy Salmo trutta  m. fario, fot. M. Miller

 

W miarę malejącego spadku dna prąd wody staje się coraz słabszy. Dolina rzeki rozszerza się, a jej profil staje się bardziej płaski. Nurt rzeki zaczyna dotykać jednego z lekko ściętych jeszcze brzegów tworząc zakola i pozostawiając starorzecza i łachy. Rzeka przechodzi w krainę lipienia. Słupia oraz niektóre jej dopływy (Kamienica od miejscowości Kamieńcz, Kwacza od Kwakowa, Skotawa od Jamrzyna) w większości swojego biegu reprezentują właśnie tą krainę. Charakteryzuje się ona mniejszym niż w krainie pstrąga spadkiem wody, kamienisto-żwirowo-piaszczystym dnem, większą zasobnością w wodę. Bogata w tlen woda również latem rzadko ogrzewa się powyżej 15°C. Gatunkiem przewodnim jest lipień Thymallus thymallus, któremu towarzyszą ryby z krainy pstrąga, minóg rzeczny Lampetra fluviatilis, kleń Leuciscus cephalus, jelec Leuciscus leuciscus, jaż Leuciscus idus, a także ryby zasiedlające wszystkie typy wód: szczupaki Esox lucius, okonie Perca fluviatils, płocie Rutilus rutilus.

 

 

20100920454.jpg

 

Lipień Thymallus thymallus, fot. M. Miller

 

Szczególnej ochrony wymaga ichtiofauna dorzecza Słupi, z uwagi na występowanie w niej wielu cennych i chronionych gatunków oraz wielu zagrożeń dotyczących tej grupy kregowców.

 

Ichtiofauna dorzecza Słupi została rozpoznana na podstawie badań prowadzonych w latach: 1998/1999, 2003/2004 oraz 2008/2009. W ich wyniku stwierdzono występowanie w dorzeczu 27 gatunków ryb i minogów (tabela ichtiofauna dorzecze Słupi). Szczególnie cenne są ryby wędrowne, anadromiczne, odbywające rozród w rzekach. Należą tu:

Łosoś atlantycki - pisany do czerwonej księgi zwierząt jako gatunek skrajnie zagrożony i ginący Osiąga do 40 kg masy przy ponad 150 cm długości. Pokarmem smoltów jest fauna denna, larwy owadów, kiełże, mięczaki i fauna powietrzna. Dorosłe ryby są drapieżnikami. Jest rybą dwuśrodowiskową, dorosłe życie spędzającą w morzu. Na tarło wstępuje do rzek. W okresie wędrówki tarłowej nie odżywia się. Tarło odbywa się jesienią w miejscach kamienistych, żwirowych, o szybkim prądzie. U ryby tej występuje zjawisko homingu - powracania na tarliska w miejscu urodzin, lub tam gdzie wpuszczono łososia jako narybek (pamięć węchowa). Z tego względu każda rzeka posiadała indywidualne, charakteryzujące się swoistymi cechami stado łososia. Młode łososie pozostają w rzece od 1 roku do 5 lat, po tym okresie spływają jako smolty do morza. Populacja tej ryby w rzekach przymorskich nigdy nie była liczna i wynosiła do 0,64 % w stosunku do populacji troci wędrownej (Brylińska). Występowanie w Parku: W Słupi, podobnie jak w innych rzekach Polski łosoś wyginął. Obecnie podejmuje się próbę reintrodukcji. W 1988 roku dokonano pierwszych zarybień (restytucja łososia). Tarlaki łososi dzięki wybudowaniu nowoczesnej przepławki w Słupsku docierają na tarliska w Parku. Wypada wspomnieć, że w Słupi rokrocznie poławia się młode łososie w rejonie zinwentaryzowanych tarlisk, co świadczyć może o udanym naturalnym rozrodzie tej ryby.

Dla łososia, podobnie jak dla innych gatunków anadromicznych dostępny jest jedynie dolny fragment dorzecza Słupi do zapory w Krzyni oraz ujściowy odcinek Skotawy do elektrowni w Skarszewie Dolnym.

Troć wędrowna.

Biologia zbliżona do biologii łososia. Troć wędrowna osiąga znacznie mniejsze rozmiary - do 15 kg przy długości do 1 m. Występowanie w Parku: W rzece Słupi odłowy tego gatunku stanowiły w 1986 r ok. 60 % odłowów wędkarskich w rzekach woj. słupskiego. Populacja troci w Słupi jest ściśle skorelowana z wielkością zarybień. Naturalne tarło ograniczone jest zmniejszoną przez zabudowę hydrotechniczną pojemnością tarliskową rzeki, choć ostatnio dzieki akcjom antykłusowniczym oraz budowie przepławek znaczenie naturalnego tarła wzrasta. Tarliska troci w Parku Krajobrazowym zlokalizowane są w Słupi i kilku jej dopływach. Tarliska te są objęte corocznym monitoringiem. Obecność tarlaków w wymienionych miejscach potwierdziły odłowy bonitacyjne. Ze względu na liczne występowanie, osiągane rozmiary, walory smakowe i sportowe troć wędrowną należy uznać za najcenniejszą rybę bytującą w dorzeczu Słupi. W oparciu o ten gatunek należałoby opracować strategię rozwoju turystyki wędkarskiej, która mogłaby przynosić korzyści gminom położonym w dorzeczu Słupi. W otulinie Parku tarlaki troci odłowiono w Skotawie (sytuacja wyjątkowa, spowodowana czyszczeniem kanału elektrowni w Skarszewie Dolnym) oraz w rzece Glaźnej (planowana otulina).

Sprawą priorytetową dla ochrony ryb wędrownych, zwłaszcza wobec poprawiającej się czystości wód oraz udostępniania do naturalnego tarła coraz większej części dorzecza Słupi poprzez budowę przepławek, jest walka z kłusownictwem. Aktualnie w społeczeństwie brak jest zrozumienia dla problemu ochrony ryb w rzekach. Kłusownictwo jest akceptowane przez znaczną część ludności, szczególnie zamieszkałej wzdłuż biegu rzeki, a strukturalne bezrobocie powoduje, że nielegalny połów ryb i ich sprzedaż stała się jednym ze sposobów na życie. Szczególnie niebezpieczne dla populacji ryb jest kłusowanie na tarliskach, kiedy to niszczy się nie tylko przygotowane do tarła ryby, ale wraz z nimi setki tysięcy ikry z której nie wylegnie się już narybek. Aby przeciwdziałać tym praktykom rokrocznie organizowana jest "Akcja troć" w której konsolidują się siły wielu instytucji powołanych do ochrony prawa. W akcjach antykłusowniczych na Słupi uczestniczy: Państwowa Straż Rybacka, Straż Społeczna PZW, Policja Państwowa, Straż Graniczna, Straż Miejska, Park Krajobrazowy "Dolina Słupi". Wysiłek tych instytucji przynosi zamierzone efekty w postaci ograniczenia kłusownictwa i zwiększenia ilości ryb na tarliskach.

Stan czystości

Wody rzek w granicach Parku i jego otuliny według planowanej klasyfikacji rzek na terenie byłego woj. Słupskiego, powinny odpowiadać następującym klasom czystości:

- wody Słupi z dopływami, z wyjątkiem rzeki Bytowej - I klasie czystości

- wody rzeki Bytowej - II klasie czystości,

- wody rzeki Łupawy - I klasie czystości.

Niestety wody rzek Parku nie osiągają planowanego stopnia czystości, głównie ze względu na zanieczyszczenie bakteriologiczne. Na jakość wody z górnym biegu Słupi wpływ wywierają zanieczyszczenia dopływające z osiedli i obszarów użytkowanych rolniczo, zagospodarowanie turystyczne jezior oraz zanieczyszczenia z lewobrzeżnych dopływów rzeki. Z kolei czystość środkowego biegu Słupi determinują uchodzące tu dopływy: Bytowa, Kamienica, Brodek. Odpowiednio dolny bieg rzeki przyjmuje zanieczyszczenia niesione przez Skotawę (znaczna poprawa stanu czystości), Kwaczą oraz zanieczyszczenia rolnicze. Porządkowanie gospodarki wodno-ściekowej oraz rozwój ekologicznego rolnictwa powinno przynieść dalszą poprawę stanu czystości wód dorzecza Słupi. Należy wspomnieć, iż w ramach wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej ulegnie zmianie dotychczasowy sposób określania czystości rzek. W nowej metodyce oceniać się będzie tzw. "stan ekologiczny wód" w oparciu głównie o metody biologiczne. Badać się będzie makrofity, fitoplankton, bentos oraz ichtiofaunę, i w oparciu o wyniki tych badań prowadzić się będzie ocenę stanu ekologicznego rzeki.